Washington
Post Phỏng
Vấn
Chuyên Gia Chất Nổ
Dương Nguyệt Ánh

Robin Tierney (Sunday, April 30, 2006 ; Page M03)
Nguyên Anh Chuyển Ngữ
Chuyên gia về
chất nổ Dương Nguyệt Ánh chỉ huy một nhóm
khoa học gia, chỉ trong 67 ngày đă chế tạo
ra trái bom nhiệt-bối (thermobaric)*
đầu tiên của Hoa Kỳ, loại bom mà khi nổ sẽ
tạo ra một vầng mây hóa chất và một làn sóng
chấn động có khả năng hủy diệt tất cả những
ǵ ở trong tầm sát hại của nó. Được gọi là
“bom diệt hầm ngầm”, đây là loại vũ khí dùng
để hủy diệt các hang động, địa đạo được dùng
làm căn cứ chỉ huy của đối phương trong cuộc
chiến A Phú Hăn sau vụ khủng bố 11 tháng 9.
Hiện nay là một khoa học gia cố vấn cho Ngũ
Giác Đài, bà Dương Nguyệt Ánh đang trách
nhiệm về việc phát minh ra các phương tiện
kỹ thuật dùng vào cuộc chiến chống khủng bố.
Bà Dương Nguyệt
Ánh đă đào thoát khỏi Việt Nam năm 1975 cùng
với gia đ́nh hồi 15 tuổi hiện là một người
khá bận rộn. Bà là nhân vật được đề cao
trong cuốn sách vừa mới xuất bản, “Thay đổi
Thế Giới Chúng Ta: Những Chuyện Thật Về
Những Người Nữ Kỹ Sư” (American Society of
Civil Engineers, 2006), cũng như trong cuốn
phim đoạt giải thưởng phim ảnh năm 2005,
“Tại Sao Chúng Ta Chiến Đấu”, nói về chính
sách ngoại giao và quân sự Hoa Kỳ, trong đó
bà đă thảo luận về việc chế tạo bom cũng như
những viễn tượng của bà về chiến tranh. Và
lúc 10 giờ tối thứ Tư mới đây trong loạt
phim tài liệu “Những Vũ Khí Tương Lai”,
chương tŕnh truyền h́nh Discovery đă bật mí
về cái thế giới bí mật của những vũ khí kỹ
thuật cao và những người sáng tạo ra chúng,
trong đó có bà Dương Nguyệt Ánh .
Động cơ nào
đă thúc đẩy bà bước vào ngành kỹ sư hoá học
và chế tạo vũ khí?
Lúc mới đến Mỹ,
Anh văn của tôi rất tệ, thế nên tôi nghĩ
rằng ḿnh có thể học hành tốt hơn nếu chuyên
tâm vào các ngành toán học, vật lư, hay hoá
học. C̣n tại sao lại đi vào ngành chế tạo vũ
khí? Bởi v́ tôi muốn phục vụ cho nền an ninh
quốc pḥng Hoa Kỳ. Là một người tỵ nạn chiến
tranh, tôi không bao giờ quên được những
người chiến sĩ Hoa Kỳ và VNCH đă từng bảo vệ
cho tôi có một cuộc sống an toàn .
Gia đ́nh của
bà đă đào thoát khỏi Việt Nam, xô đẩy chen
lấn nhau từ trực thăng nhảy xuống tàu rồi
chiến hạm -chắc là phải kinh hoàng lắm?
Bạn không có th́
giờ để suy nghĩ ǵ hết.; viên phi công cứ
luôn mồm thúc hối: “Di chuyển, di chuyển!”
Bạn phải chờ đúng ngay thời điểm để nhảy từ
tàu qua chiến hạm hoặc là không bao giờ c̣n
có cơ hội nữa. Người anh em bà con của tôi
lúc đó đang hoảng kinh lên… và khi mở mắt ra
tôi thấy anh ta đang bị treo lơ lửng bên
sườn chiến hạm, đôi chân gần như dập nát ra.
Nhưng rồi đến
lượt bà cũng phải nhảy thôi?
Tôi tê cứng cả
người. Nhớ lại lúc đó tôi đă âm thầm tính
toán khoảng cách và thời điểm chính xác để
nhảy… Bên kia mọi người chạy đến sẵn sàng
chụp bắt tôi. Đến lúc trông thấy gia đ́nh
biết là ḿnh sống sót, tôi toát mồ hôi và sợ
đến điếng người. Nếu chuyện này xảy ra khi
tôi đang nhảy th́ chắc là tôi đă tiêu rồi.
Bà theo
học ngành kỹ sư hoá học tại Đại học
Maryland và sau đó tốt nghiệp cao
học về ngành quản trị công quyền tại
American
University . Làm thế nào mà bà lại trở thành
một chuyên gia về vũ khí?
Khi mới tốt
nghiệp, năm 1983, công việc đầu tiên của tôi
là chuyên viên bào chế công thức về thuốc
đẩy cho Trung Tâm Vũ Khí Diện Địa của Hải
Quân Hoa Kỳ tại Idian Head. Tôi đă bào chế
loại thuốc đẩy dùng để phóng hoả tiển từ
ṇng súng đi đến mục tiêu. Đây không phải là
loại súng cầm tay đâu nhé, mà là những đại
bác trên chiến hạm.
Năm
1986 tôi trở thành nhà bào chế công thức tạo
ra chất liệu cho việc phóng hỏa tiển từ
những dàn phóng trên các chiến hạm và phi cơ
–tức là các loại hoả tiễn không không và địa
không. Ông xă của tôi đă trêu chọc rằng tôi
đúng là một nhà tên lửa.
Vào năm 1991 th́
tôi trở thành một chuyên gia về phát triển
chất nổ và hai năm sau đó, tôi quản lư toàn
bộ chương tŕnh chất nổ của Hải quân.
Bà là người
đă lănh đạo dự án “bom diệt hầm ngầm”. Đó là
công việc ǵ vậy?
Tháng 8 năm 2001
khi đang làm việc cho Cơ Quan Giảm Trừ Đe
Doạ của Bộ Quốc Pḥng nghiên cứu về một loại
vũ khí có khả năng diệt trừ các địa đạo th́
vụ 9/11 xảy ra, tôi được bảo là nên “thử
thời vận” trong việc nghiên cứu về kỹ thuật
chất nổ nhiệt-bối (thermobaric) và
biến nó thành vũ khí ngay lập tức để hỗ trợ
cho chiến dịch Operation Enduring Freedom.
Nhóm chuyên gia của tôi -gồm khoảng 100 khoa
học gia, kỹ sư, và cán sự- chỉ trong ṿng 67
ngày đă đi từ ư niệm sơ khởi đến việc chế
tạo ra 11 trái bom nhiệt-bối
(thermobaric) đầu tiên.
Bằng cách nào
mà bà đă thúc đẩy nhóm chuyên gia của ḿnh
đạt đến thời hạn kỷ lục như thế?
Đâu có đông cơ
nào thúc đẩy bạn hơn là vụ 9/11, những h́nh
ảnh của Ngũ Giác Đài, toà Tháp Đôi và những
người vô tội bị giết?
Đây hẵn là
một công việc đầy rủi ro nguy hiểm?
Nếu bạn phạm một
lỗi lầm khiếm khuyết nào đó, nhiều người sẽ
phải mất mạng. Mọi người đều phải được huấn
luyện chu đáo và luôn luôn làm việc từng
đôi. Bào chế chất nổ cũng giống như là bạn
làm bánh: Trước hết bạn phải đổ các thành
phần chất lỏng pha chế vào một cái b́nh trộn
lớn, rồi thêm vào đó những đặc chất khác… ba
cái thanh trộn to tướng không ngừng quay
trong khi bạn tiếp tục cho vào các hợp chất
pha chế. Pha trộn là môt khâu vô cùng nguy
hiểm, bạn phải dùng đến hệ thống viễn khiển
ở một pḥng khác. Rồi th́ cái cục nhăo này
được đổ vào đầu đạn, giữ chặt trong một cái
ḷ hấp khổng lồ để nung lên.
Là một nhà
bào chế, công việc thực sự của bà là ǵ?
Trước tiên là
tôi phải nghĩ ra một cái công thức. Sau đó
bạn phải ở ngay tại chỗ khi thử nghiệm cái
công thức này (bắt đầu bằng một số lượng
nhỏ) để đánh giá độ nhạy của chất liệu xem
cứ như là nó sẽ nổ tung ra trước mặt bạn.
Rồi th́ các kỹ sư sẽ thực hiện tiếp tiến
tŕnh tinh luyện. Đôi khi nếu chúng tôi sử
dụng đến hàng trăm hay hàng ngàn pao (lbs)
chất liệu, công thức sẽ phải được thay đổi.
Hiện người ta
đang nói về việc trang bị những bom diệt hầm
ngầm bằng vũ khí nguyên tử. Bà nghĩ như thế
nào về chiến lược này?
Tôi xin được
miễn b́nh luận về chuyện này.
Hiện nay bà
đang làm công tác ǵ?
Từ năm 2006 tôi
là một nhà cố vấn khoa học, hiện đang làm
nhiệm vụ tham mưu về các vấn đề khoa học kỹ
thuật cho Tư Lệnh Phó Hải Quân (đặc trách kế
hoạch và chiến lược) đồng thời công tác cho
Cơ Quan Điều Tra Tội Phạm (của) Hải Quân,
điều tra các tội ác xảy ra trên căn cứ hay
trên chiến hạm kể cả công tác phản gián… tức
là bắt gián điệp. Chương tŕnh truyền h́nh
“NCIS” đă dựa vào đây để thực hiện chương
tŕnh của họ.
Mức độ xác
thực của chương tŕnh truyền h́nh này ra
sao?
Với bốn con nhỏ,
giữa việc bếp núc và giúp chúng làm bài tập
ở nhà, thú thật tôi không có th́ giờ rănh
rỗi để xem chương tŕnh này.
Bà phản ứng
như thế nào trước những lời chỉ trích?
Người ta sẽ đặt
vấn đề là tại sao tôi lại dùng trí thông
minh và vốn liếng đào tạo của ḿnh để chế
tạo bom… (không dùng vào việc ǵ khác hơn
ngoài tàn phá, hủy diệt), tuy nhiên đối với
tôi việc trước tiên là phải nghĩ đến những
phương cách để bảo vệ binh sĩ của chúng ta.
Bà đă tŕnh
bày những ǵ qua loạt phim “ Vũ Khí Tương
Lai” trong chương tŕnh truyền h́nh
Discovery?
Về loại bom
nhiệt-bối (thermobaric) BLU-118/B mà
nhóm chuyên gia của chúng tôi đă phát minh
để xuyên phá các địa đạo tại A Phú Hăn. Nhóm
truyền h́nh đă làm việc suốt ngày để thu
h́nh công việc của tôi làm trong pḥng thí
nghiệm và tại cơ xưởng sản xuất nơi chúng
tôi chế tạo loại chất nổ này.
CHÚ THÍCH:
Baric:
Chất Barium, kư hiệu hóa học là Ba.