Chương 3. Tuổi trẻ mộng mơ
Thời gian mới đó mà đă mười mùa đông qua, xuân lại, hạ đến, thu sang. Nơi núi đồi cô tịch nầy chú tiểu Ngộ Đạo ngày nào mới nằm trong nôi trước cửa chùa, mà bây giờ đă trở thành một chú tiểu sa di với vẻ mặt khôi ngô tuấn tú và kiêm luôn cái mă đẹp trai nữa. Nên trông vào ai cũng trầm trồ, chỉ có Sư Cụ Hoà Thượng Từ Tâm lúc nào cũng canh cánh bên ḷng là không biết chú nầy có thể đi trọn con đường tu niệm để giải thoát sanh tử luân hồi không. Nếu mà lỡ vướng vào ṿng tục luỵ, th́ có lẽ chẳng qua do duyên nghiệp mà thôi. Nhưng nếu vậy, th́ Ma Vương vẫn c̣n ngự trị ở thế giới nầy quá nhiều? “Phải chiến thắng chúng để tự cứu lấy ḿnh là phương châm mà Hoà Thượng vẫn thường hay dạy cho chú hằng ngày khi có dịp học luật Tỳ Ni, Sa Di, Oai Nghi và Qui Sơn Cảnh Sách. Thấy chú vẫn dạ dạ vâng vâng, nhưng chẳng biết nghiệp lực của chú như thế nào đây. Sư Cụ thở dài ra chiều đăm chiêu lắm, và lần bước đi về hướng phương trượng đường của ḿnh, để mặc chú ngồi nơi trai đường, đưa mắt hướng về một hướng xa xăm nào đó. Chẳng biết chú nghĩ ǵ, nhưng có vẻ đăm chiêu lắm, đoạn chú nhảy vọt khỏi ghế vào hậu liêu cởi áo nhật b́nh, chân trần, đầu không nón, lần ḍ ra con suối gần chùa. Tuy Sư Cụ không la rầy quở trách ǵ v́ trong giờ Ngọ không lo chỉ tịnh mà c̣n lang thang ra bờ suối để làm ǵ. Nhưng Sư Cụ muốn quan sát hành vi của chú, chú cởi trần tắm gội hồn nhiên trong lứa tuổi ấu thơ của chú, tuy không có cha mẹ chăm sóc kỹ càng nhưng hai vị Tịnh Hạnh Nhân ở chùa và nhất là Sư Cụ thương chú c̣n hơn cháu ruột của ḿnh; nên có bao nhiêu tâm huyết đều dồn hết cho chú trong mọi phương diện của ḿnh. V́ vậy chú rất hănh diện với bạn bè. Giờ đây chương tŕnh tu học của chú nghiêm khắc hơn. Mỗi sáng dậy sớm để hô chung, thay v́ nằm nghe chuông thay lời mẹ ru như khi chú mới vào chùa nữa và bây giờ chú phải học thuộc ḷng và tự gióng chuông lấy. Sau đó chấp tác, quét dọn vườn chùa hoặc tưới cây. Tiếp theo là dùng sáng và xuống núi vào làng để đi học chữ Hán với một ông Thầy đồ. Sau khi ở trường về, chú dùng cơm trong yên lặng tĩnh thức và chỉ giấc trưa như hôm nay sau giờ cơm là tương đối rănh rang, nên chú mới xuống suối. Chứ b́nh thường chú nghỉ trưa và để sửa soạn chuẩn bị cho bài vở buổi chiều học chữ Hán, các kinh điển căn bản và các quyển Luật với Sư Cụ. Công phu chiều đă có các vị Tịnh Hạnh Nhân lo rồi. Sau khi dùng tối, chú lại thỉnh chuông nữa và sau đó ôn bài, đi ngủ.
Công việc chỉ chừng ấy thôi nhưng ngày nào cũng như ngày ấy chẳng có ǵ thay đổi, nên hôm nay chú muốn cách mạng một chút là đi tắm dưới suối nơi mà hai nho sinh Ngọc Minh và Vạn Tâm đă có lần văng cảnh ngồi nơi đây. Chú bây giờ biết bơi rồi và c̣n có thể lặn sâu xuống suối nữa. Ở dưới đó những chú cá thật tinh nghịch đang tung tăng với đàn, chú vớ được một con tương đối lớn, đoạn chú lấy một dây nhợ buộc vào bụng cá và đầu bên kia buộc vào một ḥn sỏi tương đối lớn, sau đó thả cá xuống ḍng suối và chú bật cười lớn lên khi thấy cá kia không tự làm chủ được nữa. Sư phụ Từ Tâm đứng bên bờ suối ẩn ḿnh trong thân cây để cho chú đừng thấy và quan sát những hành vi của chú, Sư Cụ nhắm mắt lại và niệm Nam mô A Di Đà Phật. Thật tội lỗi, thật là tội lỗi cho một tiểu Sa Di như thế! Giới đầu vẫn là giới cấm không được sát sanh. Mô Phật có lẽ hành động thuộc về tánh chứ không phải tướng. V́ là tánh không ai bày mà cũng biết. Nếu là tướng phải có người bày mới làm được. Sư Cụ nghĩ về cuộc đời về nghiệp sát về chủng tử vô minh của con người, đoạn than dài, tuy hơi lớn nhưng chú Ngộ Đạo không nghe được v́ tiếng suối chảy lớn hơn làm át tiếng Sư Cụ. Thật là đường tu chẳng dễ, đứa bé ấy từ nhỏ đến giờ đâu có ai bày việc nầy đâu, mà bé vẫn có thể làm được chuyện ta chưa bao giờ dạy ấy. Tiếp đó, chú t́m đến một hang ếch và cũng làm những động tác như vậy, khiến ếch không nhúc nhích nổi. C̣n chú th́ chú cười thật khoái với lứa tuổi hồn nhiên, với những “chiến công“ nho nhỏ vừa thành tựu. Chú rất vui và lên bờ mặc quần áo khô, thế rồi chú nghe đâu đó có hai chú dế đang gầm gừ gáy to, tiếng như có ư sắp song kích với nhau, chú áp sát tai ḿnh xuống để nghe động tĩnh như thế nào, sau khi đoán đúng mục đích, chú chỉ có cách ly gián một trong hai con vào bẫy và t́m cách ngắt râu con dế mèn ấy. Sư Cụ đứng xa xa nh́n mà cảm thấy đau ḷng; nhưng Ngài vẫn không nói ǵ. Ngài chỉ cố quan sát để thấy được những tội lỗi do căn tánh từ bao đời huân tập, hẳn rồi Ngài sẽ dạy sau. V́ Ngài không thiếu ǵ phương pháp để dạy luyện tâm và luyện thân.
Chú càng leo cao lên mé núi càng thấy nhiều hang rắn, và thế là chú bắt đầu xoăn tay áo lên để ra tay nghĩa hiệp. Lần nầy v́ con rắn lớn và mạnh nên chú đă t́m dây nhợ dài hơn và ḥn sỏi lớn hơn để cho rắn khỏi vẫy vùng. Sau khi cột chặt rắn và thả ra, rắn vẫn cứ t́m cách ḅ và vùng vẫy ra khỏi nơi bị trói buộc ấy. Đó là lối tự vệ duy nhất trong lúc nầy, chứ chẳng c̣n cách nào hơn nữa. Càng vẫy vùng lại càng dính vào dây nhợ và cuối cùng con rắn ấy nằm bất động một hồi lâu để thở và t́m cách khác để uốn ḿnh.
Đêm đó, chú về ngủ tại liêu tây của chùa và Sư Cụ vẫn ở phương trượng đường. Đêm nay Ngài không ngủ, mắt Ngài chẳng nhắm lại được v́ những việc làm của tiểu Ngộ Đạo ngày hôm nay dưới suối gần chùa. Nên Sư Cụ trồi dậy hé nhẹ cánh cửa và t́m hai ḥn đá khá to và sợi dây thừng, đoạn nhẹ bước đi về hướng liêu phía tây nhẹ tay đẩy cửa bước vào. Thấy chú tiểu vẫn ngủ say như cuộc đời của chú đang hiện thực, Sư Cụ cố càng nhẹ tay càng tốt, ḷn tay xuống phía dưới ḿnh chú để cột sợi dây vào và hai đầu dây là hai ḥn đá lớn. Sư Cụ bước ra khỏi cửa sau khi đă biết chắc rằng những ḥn đá ấy đă bám chặt vào lưng của chú. Khi trở ḿnh cảm thấy có cái ǵ đó hơi lạ nằm trên lưng, nên chú hốt hoảng trồi dậy, nhưng trễ lắm rồi, v́ hai ḥn đá to tướng và một sơi dây thừng đă cột lên ḿnh chú. Chú tự biết đây là h́nh phạt không lời của Sư Cụ đă dạy cho chú vào tối hôm ấy. Chú cố gắng lục lọi mối dây để cởi trói nhưng vô ích. Do vậy chú mang cả hai ḥn đá trên lưng và bước ra sau Tổ Đường để sám hối. Vừa mếu máo vừa nước mắt lưng tṛng chú thỏ thẻ:
- Con có muốn như thế đâu,
- Nhưng ai làm cho con cá con ếch con dế phải chịu sự trói thân?
- Con đă hiểu rồi và bây giờ con ra suối để t́m cách mở chúng ra, để trả chúng về vị trí cũ.
- Có trễ lắm không? Nhưng trước khi đi hăy đọc bài kinh sám hối đă.
- Mô Phật con xin vâng:
Đệ Tử kính lạy
Đức Phật Thích Ca
Phật A Di Đà
Mười Phương Chư Phật
Vô lượng Phật Pháp
Cùng Thánh Hiền Tăng
Đệ Tử lâu đời lâu kiếp
Nghiệp chướng nặng nề
Tham giận kiêu căng
Si mê lầm lạc
Ngày nay nhờ Phật
Biết sự lỗi lầm
Thành tâm sám hối
Thề tránh điều dữ
Nguyện làm việc lành
Ngữa trông ơn Phật
Từ bi gia hộ
Thân không tật bệnh
Tâm không phiền năo
Hằng ngày an vui tu tập
Pháp Phật nhiệm mầu
Để mau ra khỏi luân hồi
Minh tâm kiến tánh
Trí huệ sáng suốt
Thần thông tự tại
Đặng cứu độ các bậc tôn trưởng
Cha mẹ anh em.
Thân bằng quyến thuộc
Cùng tất cả chúng sanh
Đều trọn thành Phật đạo
- Giỏi lắm! Bây giờ th́ con biết con đă làm ǵ rồi phải không.
- Mô Phật.
Chú vừa cởi trói cho con cá, chú vừa đọc
Chúng sanh không số lượng,
Thề nguyện đều độ khắp
Phiền năo không cùng tận,
Thề nguyện đều dứt sạch
Tiếc thay, sau khi mở dây buộc đá cho cá, th́ cá đă chết tự bao giờ, chú hối hận lắm, bậc tiếng nất và khóc to như chưa bao giờ được khóc như thế. Những lúc như vậy, Sư Cụ Hoà Thượng cũng có mặt. Ngài đứng trên đồi cao nh́n xuống suối, xem những hành động hối lỗi của chú bé 10 tuổi, với một nét mặt rất từ bi. Đoạn chú đi t́m con ếch, đặng cởi trói cho nó. Sau khi mở dây ra, ếch vẫn c̣n bơi được. Chú hoàng hồn và miệng mĩm một nụ cười như có Bồ Tát Quan Âm từ đâu đó đă đến cứu mạng cho con ếch và đồng thời cũng giống như cứu cho chính chú, v́ ḿnh đă tự tạo lỗi lầm ấy qua sự tinh nghịch của tuổi thơ. Nhờ đây chú đang học được một bài học lỗi lầm, thật đích đáng là nhân nào quả nấy. Chú lầm bầm trong miệng rằng: Cũng chính v́ thế mà ta bị sư ông buộc hai ḥn đá rất nặng, phải mang trên lưng đây. Không biết ta có phải mang đi trong hết suốt kiếp luân hồi, hay ta chỉ mang nó trong một đoạn đường sanh tử mà thôi.
Đoạn chú rảo bước lên đồi với những bước đi thật gượng gạo. V́ lẽ trên lưng chú bây giờ hai ḥn đá dường như nặng hơn lúc đi xuống dưới suối kia. Tuy chú chưa biết so sánh với tuổi hồn nhiên mới lớn ấy; nhưng chắc chắn một điều là đi lên khó hơn là đi xuống. V́ vậy ai ai cũng phải cầu đi lên, chứ ai nguyện đi xuống đâu. Có lẽ chỉ trừ những vị Bồ Tát muốn cứu độ, th́ chắc chắn một điều đối với các Ngài ở đây cũng vậy thôi. V́ trong các Ngài chẳng có người độ và cũng chẳng có người được độ. C̣n ta, ta vẫn là chú bé của chùa nầy, chẳng có ư nghĩa ǵ so với một đại nguyện to lớn, với các Bồ Tát cả. Thôi ta hăy ráng lên chứ kẻo con dế mèn không c̣n cơ hội để sống nữa. Khi chú đến bên miệng hang của dế th́ thấy h́nh ảnh thật tang thương một con đă dăy ra chết cứng và con khác th́ đang kêu gào. Có lẽ nó thuộc một gia đ́nh chăng là chồng hay vợ? Sao ta nỡ đoạn ĺa cuộc sống yêu thương của nó như thế và không biết bây giờ con của nó dưới hang sẽ ra sao. Ừ mà số phận ta cũng thế, có mẹ cha mà cũng bạc phước như những con dế này, may mà ta có sư ông bên cạnh, nếu không th́ …..
Ḍng suy tư của chú bị đứt quăng và chú cứ thế cắm đầu đi lên chỗ con rắn, bị chú bắt cột vào bụng khi năy. Bây giờ chỉ c̣n một đống máu và một mớ rắn con. Chú chẳng biết làm sao v́ tay chú gián tiếp đă vấy máu của chúng sanh. Chú mang mấy con rắn con về chùa để cầu siêu và lấy mấy ḥn đá bên sườn đồi dựng bia tưởng niệm chúng và thầm đọc bài chú văng sanh.
“Nam mô A Di Đa Bà Dạ, Đa Tha Già Đa Dạ, Đa Địa Dạ Tha, A Di Rị Đô Bà Tỳ, A Di Rị Đa Tất Đam Bà Tỳ, A Di Rị Đa Tỳ Ca Lan Đế, A Di Rị Đa Tỳ Ca Lan Đa, Già Di Nị Già Già Na, Chỉ Đa Ca Lệ Ta Bà Ha.”
Chú đọc say sưa không dừng nghỉ, nhiều lần như thế, chẳng biết những con rắn ấy có siêu không th́ chưa biết, nhưng tâm chú thấy nhẹ hẳn đi phần nào, giống như trên ḿnh chú đă trút nặng được ngàn cân, mặc dầu hai cục đá vẫn c̣n trĩu nặng trên vai của chú.
Lững thững vào đến trước cửa chánh điện. Ngay lúc ấy Sư Cụ Từ Tâm cũng đă bước theo sau và nhẹ nhàng đặt tay lên vai chú
- Con thấy những hành động sai trái thiếu suy nghĩ của con chăng?
- Bạch sư ông! Con đă hối hận lắm rồi
- Bây giờ con sẽ tính sao đây?
- Mỗi đêm con sẽ sám hối để tội lỗi được tiêu trừ.
- Con có biết rằng khi vật dơ th́ cần ǵ để rửa không?
- Mô Phật, bạch sư ông lấy nước để rửa
- C̣n khi tâm dơ?
- Dạ …..Dạ ……Dạ……
- Chắc không lấy nước rửa được phải không?
- Mô Phật, đúng thế.
- Người tu hành vốn biết do sanh tử phiền năo triền phược trong nhiều đời nhiều kiếp, do nghiệp lực mà thành thân nầy. Nay có thân nầy mà không biết tu thân, c̣n mang thêm nghiệp sát nữa, th́ quả là uổng công cha mẹ sanh thành, và uổng cơm của tín thí đàn na, con hiểu chưa?
- Mô Phật con xin vâng.
Sư Cụ Từ Tâm sau khi giảng cho chú tiểu Ngộ Đạo bài học căn bản về giới sát xong, th́ lúc ấy chú cũng đă quỵ xuống trên sàn chùa lúc nào không hay biết. Sư Cụ nhẹ nhàng lấy hai cục đá sau lưng đi và để vào một chỗ kín làm dấu ấn ghi lại ngày nầy năm xưa chú đă một lần hối cải như thế.
Một hôm Sư Cụ đang ngồi suy niệm về thế giới nầy, về sự cấu thành cũng như giả hợp của nó qua lời dạy của Phật trong luận A Tỳ Đàm về sự thành lập nên thế giới nầy. Đầu tiên là do gió chuyển động rồi lay chuyển nước. Nước bị thổi lâu ngày biến thành đất và lửa sẽ xuất hiện. Cứ như thế mà một thế giới được thành lập, rồi hai thế giới, ba thế giới. Cho đến tam thiên đại thiên thế giới, rồi đến thế giới thành tựu có nhiều mặt trời, sức nóng ức chế thế gian, nên chẳng có sinh vật nào sống nổi. Chỉ khi nào, thế giới ấy c̣n một mặt trời, chúng sanh nơi đó mới có thể tồn tại. Thế giới thịnh hành trong một thời gian dài. V́ con người c̣n có tu bát quan trai giới, c̣n tu theo thập thiện nghiệp đạo. Cứ như thế con người hưởng phước do chư thiên và thiện thần hổ trợ. Nhưng rồi con người vẫn không chừa những tội lỗi như sát sanh, trộm cướp, tà dâm, nói dối, uống rượu v.v…, nên tứ thiên vương cũng như vua Thích Đề Hoàn, không hổ trợ nữa. Ngược lại các ác quỷ xuất hiện trên thế gian nầy lại nhiều. Rồi một hôm, nơi chúng ta đang ở sẽ lần lượt xảy ra các việc tiểu tam tai, rồi đại tam tai. Cuối cùng là hoại diệt tan ră. Cứ như thế và như thế lập đi lập lại nhiều lần. Biết bao giờ mới thoát hết kiếp tử sinh.
Khi con người bị tật bệnh hoành hành, có nhiều người bị chết, súc vật cũng chết, không có thuốc ǵ chữa khỏi. Sau đó đói khát triền miên, xảy ra trên nhiều châu lục. Rồi chiến tranh khiến giết chết, giành giật với nhau để tranh sự sống về cho ḿnh. Đây gọi là thời kỳ đầu của tiểu tam tai. Kế tiếp là đại tam tai sẽ đến gồm nước sẽ dâng cao lên, cả hàng trăm ngàn thước, cuốn trôi hết tất cả nhà cửa của cải con người và súc vật. Rồi gió sẽ thổi mạnh để làm cho thế giới nầy huỷ hoại. Giai đoạn sau cùng là lửa trong ḷng đất sẽ phun ra đốt cháy hết mọi loài. Trong ấy may mắn thay c̣n sót lại độ chừng 10 ngàn người và trong ấy có một người biết tu học làm phước bố thí. Tu thập thiện lần lượt kêu gọi mọi người cùng tu tập với nhau. Lúc ấy các thiện thần cảm động nên đă giúp đỡ họ và thế giới nầy và những thế giới khác an ổn hơn. Người người có thể vào rừng hái rau, hái củi đem về dùng trong nhà, gạo lúa từ từ sẽ mọc, mọi sinh vật sẽ sinh sôi nảy nở như xưa.
Càng suy nghĩ Sư Cụ càng hiểu rơ sự biến dịch của cuộc đời và tạo hoá. Do vậy mà chính bản thân Ngài cũng muốn rằng sau khi lâm chung quyết niệm Phật cầu văng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc chứ không ở lại cơi Ta Bà. Có nghĩa là chịu đựng, kham nhẫn nhiều hơn nữa, như nơi nầy. V́ nỗi khổ của chúng sanh đâu có giới hạn. Lúc nhỏ mới sinh ra, từ ḷng mẹ dù vô t́nh hay cố ư đă gây ra quá nhiều tội lỗi rồi. Mô Phật! Đúng là pháp Phật nhiệm mầu!
Đoạn Ngài ngồi yên niệm Phật. Mắt Ngài khép kín lại như không c̣n muốn nh́n thấy mọi sự vật trong đời nầy nữa. Nhưng quá khứ lại hiện về trong tâm tưởng của Ngài. Sự dèm pha dầu đúng hay sai ǵ rồi cũng đến tai vua, khiến cho sự kiện ấy phải đem ra giải quyết trước các quan văn, vơ của triều đ́nh. Câu chuyện ấy dài ḍng lắm; nhưng tóm gọn đại ư được diễn tiến như sau:
“Trong làng nọ có một gia đ́nh giàu cự phách và giàu nứt vách đổ tường. Phú ông là một người tốt tướng lẫn tốt bụng. Cưới được cô vợ đầu cũng rất tâm đầu ư hợp; nhưng chẳng may bà này vắn số và ra đi sớm, để lại cho ông một cậu con trai mới vừa chập chững biết đi. Cảnh gà trống nuôi con ấy cũng khó xử. Nên nhiều người trong gia tộc bàn với phú ông là sau khi đại tang trong ba năm xong, th́ nên tục huyền để bà vợ kế đảm đang gia nghiệp. Nếu không th́ chẳng có ai lo cho ông khi trái gió trở trời. Nghe riết rồi cũng nhàm tai, bởi v́ ông nghĩ rằng: “Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời d́ ghẻ mà thương con chồng” Đó là vấn đề mà bao nhiêu đời nay đă xảy ra trên quả địa cầu nầy rồi; nên ông muốn dành riêng cái t́nh thương ấy và cái gia nghiệp nầy cho con trai đầu ḷng mà thôi. Nhưng khổ nỗi ruộng đất c̣ bay thẳng cánh, đám tá điền chẳng ai coi. Rồi nào gia sản, trâu ḅ, lúa thóc và kẻ ăn người ở v.v…, cuối cùng th́ ông đă lấy vợ kế. V́ nhiều lời bàn ra tán vào hữu lư và chính ông cũng thấy được điều ấy nữa.
Một cô gái trung niên, vóc dáng mặn mà chưa lập gia đ́nh đă được cưới hỏi đàng hoàng để về làm vợ kế phú ông. Thời gian trải qua không bao lâu, cô vợ bé nở nhụy khai hoa và tặng cho ông cũng như gia đ́nh vốn hẩm hiu thiếu tiếng khóc trẻ thơ lâu nay, một bé trai bụ bẫm, ai nh́n thấy cũng phải mừng thầm.
Cả hai bé càng ngày càng lớn và càng đảm đang gia nghiệp của cha ḿnh. Chúng chơi chung với nhau rất thân thiện và không hề có ư nghĩ là “con trước, con sau” mà chúng chỉ nghĩ đơn thuần chúng là hai đứa trẻ được sinh ra trong nhà nầy, nhưng một đứa được kêu người đàn bà kia là d́, một đứa kêu là mẹ, c̣n cha th́ chúng gọi chung không phân biệt ǵ cả. Tuổi thơ chúng rất hồn nhiên chẳng hiểu ǵ, nhưng cảm thấy có cái ǵ đó không ổn nơi người lớn, khi có chén bát khua động giữa cha và d́, không hài ḷng nhau về một vấn đề ǵ đó.
Dĩ nhiên là mối t́nh riêng của ông đă dành cho người vợ trước rất mặn nồng, dù cho bà nầy đă mất cách đây hơn mấy năm rồi và t́nh thương ấy cũng đă dành đặc biệt cho cậu con đầu qua những biểu hiện cử chỉ thường ngày. Khi người vợ lẽ thấy vậy th́ chẳng bằng ḷng và có tiếng bấc, tiếng ch́ trách ông, nhưng ông chỉ làm thinh v́ không muốn có sự đụng chạm không cần thiết ấy. Nhưng tức nước th́ vỡ bờ, đó là gần như luật định vô h́nh lâu nay của nhân thế, nên một hôm bà nhỏ mới đề nghị rằng nên gửi cậu cả đi học xa, c̣n công việc nhà có bà và cậu con lo liệu cũng không có ǵ trở ngại. Mới đầu ông hơi lo và cậu thứ cũng không muốn anh ḿnh đi xa nên cứ cản mẹ ḿnh.
Cuối cùng rồi phú ông cũng phải cho cậu đi học xa, v́ lịnh bà tuy thời Nho giáo không thịnh hành, nó không mạnh mấy, nhưng trong bóng tối và trong gia đ́nh người đàn bà, nhất là đàn bà đẹp mà người đó lại là người vợ ḿnh nữa th́ người chồng dễ xiêu ḷng lắm. Đó là chuyện tự nhiên thôi. Chẳng ai trách cứ làm ǵ. Hơi đâu mà c̣n lo chuyện hàng xóm láng giềng
Giang sơn bây giờ vào một tay bà. Thế là bà thao túng và buộc ông chồng phải làm giấy di chúc tất cả tài sản cho người con của bà. Phú ông vẫn làm thinh chẳng nói ǵ và trong khi đó đă âm thầm làm di chúc cho con trai cả của ḿnh và đứa con thứ chỉ được một phần nhỏ thôi. Bà nói ǵ ông cũng chịu đựng, không phân bua, không trách móc và cũng không thổ lộ chuyện chia tài sản bên trên. Nhưng một hôm ông đi vắng, bà lục lạo t́m được di chúc nầy và bà t́m cách sửa tên con trưởng thành con thứ. V́ cùng họ th́ tên chỉ sửa một nét là xong. Âm mưu ấy bà đă thành công và bà mừng thầm là mọi việc sẽ xảy ra như bà sắp đặt
Sau khi phú ông qua đời bà chắc mẫm là con của ḿnh sẽ thừa hưởng cái tài sản kếch sù đó, nhưng khi đem gia phả và tờ di chúc ra tŕnh cho gia tộc hai bên họ hàng xem th́ một chuyện không may xảy đến. Đó là do con gián vô t́nh nào đó gặm nhấm nét bút sửa cái tên con trưởng thành con thứ, bây giờ tên ấy vẫn là Lê Văn Nam chứ không phải là Lê Văn Dũng nữa. V́ cái nét thêm vào bên trên đă mất đi rồi. Thế là bà té xỉu
Chuyện đă lở rồi cũng phải đem đến cửa quan phân xử để ra lẽ công bằng. Nhưng bây giờ th́ nhân chứng không c̣n. Vả lại ai hơi đâu mà đi t́m cho được con dán để chống án lại với bà ta. Hoặc giả cả hai người con, họ cũng chẳng màng ǵ cái gia tài nầy. Tuy bà nói để gia tài ấy cho con bà, nhưng thật ra đó là một cách nói để cho bà dễ chuyên quyền về sau thôi.
Lúc ấy Sư Cụ làm quan văn và chứng kiến cuộc xử ấy. Sư Cụ cảm thấy có nhiều điều đáng hổ phận làm người. Nghĩa là ḷng tham của con người không có giới hạn. Hết rắp tâm đày con trưởng đi xa, lại lập tâm thâu tóm tài sản bằng cách sửa lại gia phả. C̣n con dán ấy có phải thiên sứ không? Biết đâu trong cái vô h́nh vẫn c̣n linh hồn của người xưa đâu đó về giúp cho việc chính và cảnh cáo người có tâm tà vậy. V́ vậy cho nên người xưa thường nói “trời cao có mắt” là vậy. Như t́nh thương là cái ǵ khó nói được bằng lời, nhưng nó đă đan kết t́nh huynh đệ với nhau, mặc dù họ có chung và riêng của hai ḍng máu. Có lẽ kiếp trước họ là những người có nguyện lực nên mới sanh vào trong nhà nầy để cảnh tỉnh người mẹ và người d́ tham lam ích kỷ ấy. Sư Cụ quư là quư cái tinh thần ấy. Cả hai đă chẳng màng lợi danh phú quư. Một người th́ mai danh ẩn tích, một người xuất gia đầu Phật. C̣n bà mẹ tuy nhận được cái gia tài đồ sộ ấy nhưng cũng chẳng biết để làm ǵ. Cuối cùng rồi của đất trời cũng phải trả lại cho thiên nhiên vũ trụ mà thôi.
Đang suy nghĩ về cuộc đời miên man như thế th́ bỗng đâu đằng sau có tiếng cất cao
- Nam mô A Di Đà Phật, chúng con kính chào Sư Cụ
- Các cậu hôm nay không đến trường sao?
- Chúng con đă được nghỉ hè và có thời giờ lên đây để viếng lại Hưng Phước Tự và bạn con đây Ngọc Minh muốn bạch Ngài một việc
- Thôi chúng ta hăy vào Tổ Đường dễ nói chuyện hơn
Chàng thư sinh thật điển trai, trông nét mặt thật khôi ngô tuấn tú ấy sau khi đảnh lễ Tổ và Sư Cụ một lạy, lại quỳ xuống để bộc bạch thưa:
- Kính lạy Ngài con là nho sinh Ngọc Minh từ chỗ vô t́nh đến cửa Phật hôm nọ, mà bây giờ chẳng biết nhân duyên ǵ khiến con cứ muốn xuất gia đầu Phật để giúp ḿnh và cứu đời ra khỏi chốn tử sanh. Ngoài ra con cũng t́m đọc sách Phật trong thời gian gần đây rất nhiều, nên đă hiểu rơ luật vô thường của nhân thế. Kính mong Ngài mở rộng ḷng từ mà tế độ cho tiểu sinh nầy xuất gia đầu Phật
- Mô Phật cửa thiền là cửa từ bi. Nhưng muốn trở thành người xuất gia phải cần thử thách một thời gian ít nhất từ ba tháng đến sáu tháng, để tự hỏi lại ḷng ḿnh thử có thật sự v́ lư tưởng mà đi tu, hay v́ một chuyện nhất thời nào đó mà đường công danh không lo cho trọn vẹn, trốn cha mẹ để vào chùa tu niệm là một việc không nên. Xưa nay đă có lắm người làm, nhưng cuối cùng rồi chẳng đâu vào đâu cả. Ta mong rằng con hăy hiểu rơ điều nầy.
Ngọc Minh mừng quá dập đầu lạy tạ ba lạy rồi thưa:
- Theo con nghĩ! Nếu con được Sư Cụ từ bi tế độ cho xuất gia đầu Phật th́ c̣n ǵ cao quư hơn nữa. Con sẽ thực hiện những điều mà Sư Cụ chỉ dạy.
Vạn Tâm thui thủi ra về, v́ bạn hiền bây giờ đă “lánh chốn hồng trần rồi” nên từ đây trở đi, nơi chốn trường thi hay ở chốn quan trường đâu c̣n ai để mà tâm sự nữa. Trong khi Vạn Tâm buồn th́ Ngọc Minh vui, v́ Minh đă thực hiện được nguyện ước của ḿnh.
Chú tiểu Ngộ Đạo bây giờ có thêm người bạn đồng liêu mới hơn chú cả 10 tuổi th́ cũng rất vui. V́ lâu nay chẳng có ai cùng trang lứa để cùng chơi; hoặc có những người lớn hơn ít tuổi để chỉ vẽ chuyện tṛ, cũng chỉ v́ không có người cùng chơi, nên Ngộ Đạo đă chơi những tṛ chơi tuổi thơ trong vô thức và đă bị Sư Cụ phạt cho một h́nh phạt nên thân. Đeo đá tuy không nặng lắm! Nhưng đeo nghiệp vào người mới là điều quan trọng. Đang mừng vui v́ có bạn mới, th́ được nghe tiếng ngâm thơ thật già dặn và vừa có hồn văng vẳng xa xa từ trên phương trượng đường vang dội đến
Ngẫm hay muôn sự tại trời,
Trời kia đă bắt làm người có thân,
Bắt phong trần, phải phong trần,
Cho thanh cao mới được phần thanh cao,
Có đâu thiên vị người nào,
Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai,
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Đă mang lấy nghiệp vào thân,
Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa,
Thiện căn vốn tại ḷng ta,
Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài.
Lời quê góp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh,
.......
Chữ Canh ở cuối câu sao mà nói thấm thía cho t́nh huống nầy của Ngọc Minh lắm thế. Xong đâu đấy họ một trẻ, một thanh niên chụm đầu lại với nhau hỏi chuyện:
- Chú Ngộ Đạo ơi! Chú ở đây lâu chưa?
- Huynh biết đó, từ khi lọt khỏi ḷng mẹ là Ngộ Đạo nầy đă được ở chùa rồi.
- Trong chùa lâu nay, chú học cái ǵ vậy?
- <