Chương 4. Giai nhân lễ Phật
Mới đó mà Sư Cụ nhập thất cũng đă đúng tám năm rồi. Thời gian ấy trôi qua một cách nhanh chóng. Hai Tịnh Hạnh Nhân càng già hơn xưa, trong khi đó hai chú Ngộ Đạo và Ngộ Tánh càng ngày càng lớn khôn chững chạc. Họ không c̣n là bạch diện thư sinh như khi c̣n là một nho sinh nữa. Nhưng dưới lớp áo nâu sồng họ vẫn là những con người bằng da bằng thịt, ai trông thấy cũng rất ngưỡng mộ. Có lẽ v́ cái dáng đẹp trai bên ngoài của hai chú. Một hôm hai chú lên đồi hái củi, đem về chùa. Trên đường đi họ trao đổi với nhau rằng:
- Nầy Ngộ Đạo! đệ có thấy rằng ở chùa như thế có thích không?
- Dẫu có thích hay không th́ đệ cũng phải ở thôi. Chứ cha mẹ đâu có mà nương nhờ. Đâu phải như huynh c̣n gia đ́nh để thăm viếng.
- Huynh muốn hỏi là đệ có thấy ǵ thay đổi nơi nội tâm và ngoại h́nh hay không?
- Ừ th́ dĩ nhiên là có.
- Nhưng có cái ǵ?
- Th́ có cái như Sư Huynh có đó
- Cái đó th́ sanh ra trong đời nầy ai mà chẳng có
- Ví dụ như ăn, uống, ngủ nghỉ và mộng mơ v..v...
- Tại sao những câu kinh lời kệ không giúp cho ta quên đi cái kiếp nhân sinh nầy nhỉ?
- Tại huynh trước khi đi xuất gia chắc đă vương vấn vào nợ trần?
- Điều ấy chẳng phải, nhưng...
- Nhưng cái ǵ hả Sư Huynh?
- Việc nầy khó nói lắm
- Đệ vẫn nghe Sư Cụ dạy rằng “Mọi sự ham muốn trong cuộc đời nầy nó cũng giống như một cơn ngứa vậy thôi. Nếu ta càng găi th́ sẽ càng ngứa. Tốt nhất là đừng găi”
- Ừ! Đúng vậy! Nhưng chữ tốt nhất thật là khó đấy. Ta vẫn cảm thấy cơi ḷng sao sao ấy. Đệ có thấy thế chăng?
- Thỉnh thoảng đệ vẫn thấy, nhưng quên đi rất mau. V́ đệ không để ư đến nó nữa. Vả lại việc ǵ đến, ḿnh cứ để cho nó đến và việc ǵ đi cứ để cho nó đi, đâu có ǵ mà phải luyến tiếc. Cứ chấp nhận là xong.
- Nếu thế ai muốn lấy đệ làm đối tượng th́ đệ nghĩ sao?
- Dĩ nhiên là trong tam thập lục kế ḿnh phải chọn một. C̣n huynh?
- Ta vốn yếu mềm trước sắc đẹp.
- Mà cái ǵ đẹp vậy Sư Huynh?
- Cái ǵ cũng đẹp hết.
- Nhưng Sư Cụ dạy cho chúng ta biết rằng “Tất cả những thứ ấy không có thật tướng mà”
- À à à, nầy đệ hăy nh́n xem.
Cả hai huynh đệ đều đưa mắt qua bên trái để nh́n thấy hai con rắn đực và cái đang cuốn quưt xoắn tṛn lại với nhau, nhưng chẳng muốn rời, mặc dù có bóng người đứng gần đó. Ngộ Đạo th́ cuối đầu xuống, trong khi đó Ngộ Tánh vẫn cứ nhướng đầu lên để xem màn cuối ra sao. Ngộ Tánh bỗng giật ḿnh khi nghe tiếng gọi của Ngộ Đạo
- Nầy huynh.
- Cái ǵ thế?
- Thôi chúng ta hăy về đi!
Trên đường về hai chú vẫn chuyện tṛ với nhau về mọi lẽ tử sanh ân ái trong cuộc đời và xa xa đâu đó trên cành cây có một cặp chim uyên ương đang thỏ thẻ với nhau. Rồi nh́n lên cao hơn nữa, có cặp ngỗng trời đang sánh nhau để bay về Tổ. Ngộ Tánh thấy chúng hạnh phúc lắm. Trong khi đó chính ḿnh, mặc dù ở chùa lâu nay, nhưng chưa thấy được cái hạnh phúc thật sự của nó là ǵ? Mắt và tâm không ăn khớp nhau, nên Ngộ Tánh té chúi nhũi về phía trước khiến Ngộ Đạo chồm đến để đỡ Sư Huynh ḿnh. Thỉnh thoảng hai chú vẫn thấy một cặp ḅ rừng, một cặp bọ hung, một cặp chuồn chuồn, chúng vẫn kết chặt vào nhau, để tạo nên ṇi giống cho những thế hệ kế tiếp. C̣n người tu, Ngộ Tánh quay lại hỏi Ngộ Đạo:
- Có khi nào đệ thấy trong ḷng an lạc và hạnh phúc không?
- Có chứ!
- Khi nào vậy?
- Khi nào chúng ta đang hiện hữu. Lúc ấy chúng ta hạnh phúc.
- Vậy th́ hạnh phúc nó là cái ǵ?
- Là cái mà người ta đang có, chứ không phải cái mà người ta đang t́m.
- Vậy sao?
- Ai sẽ làm chủ được ḿnh khi đứng trước một giai nhân?
- Ḿnh sẽ làm chủ lấy ḿnh chứ c̣n ai nữa.
- Nếu đệ gặp một người đẹp th́ đệ sẽ sao?
- Sẽ quán mọi pháp không thật tướng. Mọi cái ngay cả thân nầy thật ra nó cũng chỉ là một cái túi dơ thôi. Đâu có ǵ gọi là đẹp, khi nó chết đi rồi, để đó chừng ba ngày không chôn là thối. V́ nó chỉ là một hợp tướng của đất, nước, gió, lửa mà thôi.
- Nếu vậy, có người đẹp đến ôm đệ th́ sao?
- Th́ cứ để cho họ ôm, c̣n huynh?
- Chắc là huynh sẽ chạy trốn
- Chạy trốn đâu bằng đối diện, hăy tự đối diện với ḿnh và với nàng, th́ mới rơ được tất cả những thật tướng của cuộc đời.
- Nói th́ dễ chứ gặp thực tế, chẳng phải đơn giản đâu.
- Đúng thế! dễ hay khó vẫn do ḷng ḿnh thôi…
Họ vừa đi vừa nói chuyện như thế và về đến cổng Tam Quan trước chùa lúc nào chẳng hay biết. Bỗng đâu hai tịnh hạnh nhơn xuất hiện, ngỡ rằng việc ǵ đă xảy ra với Sư Cụ trong thất, nhưng không ngờ được báo tin rằng:
- Chỉ c̣n ba ngày nữa là công nương con gái quan tể tướng của triều đ́nh sẽ đi chùa, sẽ cầu nguyện cho mẫu thân đang bị bệnh.
Cả hai tịnh hạnh nhân lo lắng lắm và hỏi rằng:
- Bây giờ sư phụ đang nhập thất, chùa ḿnh phải tính sao đây?
- Th́ cô ấy cứ tới chùa chứ có sao?
- Ai là người sẽ tiếp đón ?
- Dĩ nhiên là chúng tôi. Ngộ Đạo và Ngộ Tánh nầy
- C̣n lễ nghi th́ sao?
- Vẫn như xưa nay như Sư Cụ thường dặn
Cả mấy ngày sau đó, trong ngoài chùa được quét dọn tươm tất như chưa bao giờ việc ấy xảy ra với ngôi chùa Sắc Tứ Hưng Phước nầy. Ngộ Đạo th́ mong rằng giá như Sư Cụ ra thất trong lúc nầy th́ hay biết mấy, c̣n Ngộ Tánh th́ ngược lại, v́ Ngộ Tánh có chủ đích riêng của ḿnh. Điều nầy có lẽ Sư Cụ cũng thừa biết nên Ngài chẳng có động tịnh ǵ cả, để xem thử hai người đệ tử của ḿnh trưởng thành như thế nào trong nội tâm và cơ thể. Sư phụ mới an ḷng để ra đi một cách tự tại được. Khi tuổi già không cho phép Sư Cụ phải ở lại măi với cơi đời nầy nữa.
Sáng hôm sau cổng Tam Quan của chùa mở sớm và hôm nay cả ba cánh cửa đều mở hết. V́ dầu sao đi nữa công nương cũng là con gái của bậc đệ nhất quốc công của triều đ́nh đương đại mà, chỉ thua công chúa một bậc thôi. Vả lại cha nàng và cả gia tộc nàng đều hộ tŕ ngôi chùa Hưng Phước từ mấy trăm năm nay. Do vậy việc đón rước để làm lễ cầu nguyện tại chùa là điều tất yếu vậy.
Từ ngoài cổng chùa, sau khi xuống kiệu, nàng đă được các tỳ nữ d́u vào bên trong cổng Tam Quan, nàng vẫn có thói quen đi bên mặt không vào cửa giữa, mặc dù hai cánh cửa giữa cũng được mở tung ra. Có lẽ nàng ngại hay v́ sanh ra trong gia đ́nh quyền quư và nho giáo, nên nàng vẫn được ăn học lễ nghi như thế.
Đèn đuốc bên trên chánh điện đă được đốt lên sáng trưng. Khói hương trầm nghi ngút hoà quyện với gió ban mai, hoà lẫn với tiếng chuông, làm cho không khí nơi chánh điện vốn đă trang nghiêm, nay lại càng trang nghiêm hơn thế nữa. Trong khi hai chú Ngộ Đạo và Ngộ Tánh y áo Sa Di sẵn sàng đứng đón, để trao nhang cho nữ tỳ.
Đoạn nữ tỳ trao lại cho công nương, con quan Tể Tướng, th́ Ngộ Tánh thầm xít xoa,
- Ôi người đâu mà đẹp thế!
Suưt chút nữa là Ngộ Tánh hô lớn lên rồi, nhưng dừng ngay kịp v́ biết rằng trước mặt ḿnh c̣n có nhiều người nữa.
Sau khi khấn vái và cắm ba cây nhang lên, nàng cúi xuống ba lần lễ lạy và sau đó cả hai chú dâng lời cầu nguyện cho mẫu thân của công nương, tức vợ của quan Tể Tướng.
Cả chánh điện mọi người đều đứng lên và công nương liếc mắt nh́n qua chú Ngộ Đạo; bỗng dưng như bị điện giật và nàng tự nhủ thầm rằng:
- Người đâu mà đẹp thế. Tại sao phải xuất gia như vậy, ẩn ḿnh vào chốn thiền môn để làm ǵ, trong khi đó chú Ngộ Đạo vẫn không có một dấu hiệu hay tín hiệu nào có được sự cảm xúc như nàng.
Buổi lễ Phật cầu nguyện của công nương hôm đó đă xong, và mọi sinh hoạt tại ngôi chùa Sắc Tứ Hưng Phước Tự vẫn b́nh lặng như mọi ngày, chỉ có một người trong hai người lúc nào cũng như thấp thỏm chờ mong một cái ǵ đó; nên trông thấy có vẻ khổ tâm lắm. Đó là chú Ngộ Tánh. Sư Cụ tuy ở trong thất, nhưng cũng đoán biết được rằng kết quả của buổi lễ Phật hôm ấy rồi, và cũng c̣n hay tin rằng một trong hai đệ tử xuất gia của ḿnh, bây giờ không c̣n siêng năng tụng kinh niệm Phật, ngồi Thiền, lễ bái nữa; đó là Ngộ Tánh. Mỗi lần nh́n về phía liêu tây của hai chú, Ngài trầm ngâm suy nghĩ và Ngài muốn cho các chú được yên tâm tu học, nên đă có kế hoạch sắp truyền ra, nhưng để xem mây nước nó trôi nổi đến đâu, lúc ấy Ngài mới có quyết định. Vả lại Ngài cũng đă quá biết rằng xưa nay đệ tử tầm sư dị, sư tầm đệ tử nan; nên Ngài cố dùng uy lực của ḿnh để độ người Nho sinh ấy, hắn vốn cũng là con nhà lành, chỉ văn cảnh chùa đôi ba lần, đă sinh ra mến cảnh, và mong học hỏi nơi cửa Thiền, nên đă phát nguyện xuất gia. Điều ấy hẳn quư thôi! Nhưng đúng là cái Nghiệp. Cái Nghiệp nầy nó nặng gấp ngàn cân. Vật nặng ḿnh có thể đỡ được, chứ Nghiệp nặng, mỗi người phải tự xoay xở lấy để mà bước ra.
Một hôm chú Ngộ Đạo vào bên cạnh giường của Sư Huynh ḿnh và cất tiếng hỏi:
- Tại sao huynh không dậy tụng kinh mà cũng chẳng cơm cháo ǵ hết vậy. Có cần đệ nầy giúp ǵ chăng?
- Cái huynh cần chắc đệ không giúp ǵ được.
- Sao lạ thế?
- Ờ, th́ trên đời nó có nhiều cái lạ lắm
- Nhưng đệ nh́n thấy huynh có ǵ đó bí ẩn.
- Đă gọi là bí ẩn th́ làm sao nói ra được.
- Thế nhưng người ta có thể cảm nhận được mà.
- Vậy đệ, hăy cảm nhận dùm đi
- Chắc là vương vấn rồi chứ ǵ?
- Đệ nói vương vấn cái ǵ?
- Th́ Sư Huynh đă hẳn biết rồi mà.
- Bây giờ ta muốn đệ giúp ta một việc
- Giúp việc ǵ, nếu không ngoài khả năng của đệ
- Ta muốn gặp cô công nương.
- Huynh có đường đột không đấy? Có được lệnh Sư Cụ chưa? Nhất là sự dị nghị của thế gian và nhà cửa của quan Tể Tướng, kín cổng cao tường đâu phải tới lui lúc nào cũng được. Vả lại chúng ta là những người xuất gia, đi đến cửa quan để làm ǵ, nếu họ biết việc đường đột ấy, th́ chỉ có khổ thân cho cả đám.
- Nhưng bây giờ biết làm sao hơn, hay Sư Đệ mang lá thư nầy t́m cách trao cho cô nữ tỳ hôm nọ, rồi nhờ cô trao dùm cho công nương chắc cũng được.
- Việc nầy không có đệ rồi đó.
Nói xong Ngộ Đạo bước ra khỏi pḥng rồi tự suy nghĩ về buổi lễ Phật hôm ấy của tiểu thơ. Sau khi gặp tiểu thơ rồi, tâm hồn của Sư Huynh ḿnh dường như đờ đẫn ra. Ngồi đâu quên đó, lúc nào nh́n gương mặt cũng như mất hồn, đă đánh rơi một cái ǵ đó, nhưng ngẫm lại cho cùng trên đường sanh tử này, ta đă rơi bao nhiêu lượt như thế rồi nhỉ. Kết hợp rồi chia ly, chia ly rồi kết hợp. Lúc thương nhau th́ nói đẹp, nói hay. Lúc ghét nhau chẳng có lời xấu nào chẳng dùng đến. Quả là con người có muôn vạn cách nói để che đậy những hành vi tội lỗi của ḿnh, mà vốn bị cái ái t́nh, cái t́nh cảm, cái nghiệp duyên nó đă làm cho họ không có cơ hội thoát ra khỏi. Ngẫm phận ḿnh, tuy là một đứa con hoang bị mẹ bỏ rơi trước cửa chùa và nhờ Sư Cụ nuôi nấng dạy dỗ đă gần hai mươi năm qua, trong tâm của ḿnh vẫn dửng dưng với mọi việc xảy đến, trước mắt hoặc sau lưng ḿnh. Ví dụ như tiểu thơ ấy đẹp như thế nào, th́ ḿnh chẳng rơ biết, nhưng Sư Huynh th́ ví như cá lặn chim sa, rơ ràng là mỗi người nghĩ mỗi khác về việc nầy. Bởi vậy cho nên cái nầy có người cho là đẹp th́ ngươi kia bảo xấu và ngược lại cũng vậy. Vậy xấu hay đẹp là do quan niệm về Nghiệp lực nó chiêu cảm, chứ đâu phải là tại con người. Ví như câu chuyện của Tổ Bát Nhă Đa La đời thứ 27 bên Ấn Độ, đă hỏi Bồ Đề Đạt Ma trước khi đi xuất gia và nhận làm đệ tử của Ngài. Khi được biết là viên ngọc quư nhất của triều đ́nh đă được Vua cha tặng cho Tổ Bát Nhă Đa La, trong khi hai ông anh th́ tiếc rẻ. C̣n đến lúc hỏi đến Ngài th́ Ngài bảo c̣n một loại quư hơn ngọc nữa đó là cái tâm của con người.
Đúng là vậy, cho nên sau nầy Bồ Đề Đạt Ma mới được truyền y bát. Nếu trả lời chỉ có ngọc kia là quư, th́ chỉ được ngôi Vua mà thôi. Vậy th́ rơ ràng là việc đẹp xấu, có giá trị hay không là do tŕnh độ hiểu biết nhân duyên và nghiệp lực của mỗi người.
Riêng tiểu thơ con quan Tể Tướng th́ chẳng khá ǵ hơn, rằng sau khi đi dâng hương làm lễ cầu nguyện cho mẹ ḿnh về dinh mấy hôm nay cũng nằm liệt giường liệt chiếu. Gia nhân nghĩ rằng nàng lậm gió lậm sương nhưng không phải, xem mặt mày trở nên hốc hác lạ thường, biếng ăn mất ngủ. Đúng là một người đă lậm t́nh. Nhưng t́nh chi một thứ t́nh quái lạ. Ở chốn triều ca, có không biết bao nhiêu công tôn vương tử đi cầu hôn mà chẳng màng đến, bây giờ sau khi lễ Phật về, lại lậm t́nh bởi một người đă xuất gia, muốn thoát ṿng tục lụy. Quả là điều nghịch lư. Bây giờ quan Tể Tướng phải tính sao đây. Nếu không việc nầy mà loan truyền ra bên ngoài, th́ cả là một vấn đề khó xử. Ban đầu mẹ của tiểu thơ tưởng nàng chỉ ốm nắng do trái gió trở trời, đă mời biết bao nhiêu lương y đến, nhưng nàng cũng chẳng uống một giọt thuốc nào. Có vị biết tâm bệnh của nàng nên hăy t́m cho được người nàng thích th́ mọi chuyện sẽ yên. Khi hỏi măi mới biết rằng tiểu thơ đă để ư đến chú Ngộ Đạo, chỉ mới nh́n dáng h́nh chú ấy trong chiếc áo nâu sồng là đă đem ḷng thương ngay; nhưng làm sao bây giờ để giải bày tâm sự ấy cho cha mẹ và chú hiểu được ḷng ḿnh. Thế là trống đánh xuôi mà kèn lại thổi ngược là ư nầy chăng? Có biết bao người thương ta mà ta không để ư đến, thế mà ta phải ḷng một kẻ xuất gia. Tâm sự ấy tiểu thơ đă thổ lộ hết cho người nữ tỳ thân cận rơ để t́m cách giúp nàng.
Khi mẹ vào giường bệnh, nàng chẳng dám nói sự thật, chỉ ấm ớ cho qua chuyện, đến khi gạn kỹ người hầu của nàng, th́ bà mới biết đầu đuôi câu chuyện như thế ấy. Sau khi suy đi tính lại nhiều lần. Bà cũng chẳng t́m ra một phương cách nào cả. Dẫu sao đi nữa gia đ́nh bà cũng là một gia đ́nh Phật Tử thuần thành. Danh dự ấy, niềm tin vào Tam Bảo lâu nay của gia đ́nh như thế không lẽ bây giờ hạ ḿnh nơi cửa Phật để giải bày tâm sự của con gái ḿnh chăng? Chắc điều ấy không thể được v́ tội lỗi lắm. Nếu ḿnh không khuyên một người đi xuất gia được th́ ḿnh cũng không nên làm cho một người đă xuất gia rồi, trở lại với đời sống của thế nhân, mà vốn cuộc đời nầy đâu có cái ǵ đẹp hơn là con người muốn thoát tục. Sau khi suy nghĩ như vậy, bà vào lại bên giường con gái và cất tiếng gọi:
- Con ơi! Con muốn ǵ?
- Điều con mong muốn chắc con không dám tŕnh bày.
- Mẹ đă hiểu cả rồi. Nhưng cớ sự ra nông nổi nầy th́ phải giải quyết sao đây?
- Biết làm sao bây giờ nữa, nếu con không gặp và không thương được người con yêu th́ con sẽ chết.
Nghe đến chết là bà mẹ cuống cuồng lên và t́m cách cầu cứu nơi chồng ḿnh. Hôm nay quan Tể Tướng không vào triều. Một ḿnh ông ngồi trên bộ sập gụ xưa có chạm h́nh tứ quư để uống trà và đọc truyện Đông Chu Liệt Quốc. Thấy bà vào, ông đỡ chiếc kiếng cận giơ lên cao rồi khẻ hỏi:
- Bà vào đây có chuyện ǵ?
- Chắc mọi việc ông đă rơ. Về tiểu thơ con gái nhà ḿnh chứ c̣n ǵ nữa?
- Nhưng bây giờ ăn làm sao, nói làm sao với bàng dân thiên hạ đây?
- Ông th́ bao giờ cũng thể diện hết. Nhưng nếu con ḿnh nó chết th́ sao.
- Để từ từ tôi suy nghĩ đă, hăy đừng đem cái chết của con cái ra mà hù doạ.Thật sự ra, những người nói chết thường ít dám chết lắm. Chỉ có những kẻ âm thầm không nói ǵ hết, kẻ đó mới đáng quan tâm.
- Theo ông nghĩ th́ chúng ta phải làm sao?
- Bà để đó tôi sẽ tính.
Suốt đêm đó ông không ngủ. Không phải ông giận ǵ con gái cưng của ḿnh hay ông không t́m ra phương pháp giải cứu được trận nầy, vốn ông là một vị tướng của triều đ́nh tả xông hữu đột, nơi nào ông cũng thắng cả. C̣n bây giờ trận giặc của gia đ́nh, ông chẳng biết phải tiến thối sao đây. Phải chi là quân địch lúc nào tấn công, lúc nào rút lui ông đều rành rẽ, nhưng đây là chuyện của con ḿnh, một chuyện theo ông khó chấp nhận được.
Cũng có lúc ông nghĩ rằng thôi ḿnh nên biên thư để tỏ bày tự sự của con ḿnh cho Sư Cụ chùa Hưng Phước biết mà liệu định. V́ trước khi đi xuất gia, Sư Cụ Từ Tâm cũng là một quan văn trong sạch ở chốn triều ca. Việc ấy chẳng khó ǵ khi trao đổi ư kiến ấy. Nhưng xét cho cùng ông lại thôi và cứ để cho ḍng suy tư tiếp tục hướng đến một cơi xa xăm nào đó.
Trong khi đó chú Ngộ Đạo ở chùa vẫn hồn nhiên như lứa tuổi đôi chín vừa lớn lên trong cuộc đời. Thỉnh thoảng c̣n đi đến trước cửa pḥng của Sư Huynh ḿnh và ngâm bài thơ rằng:
“Sư vừa cất tiếng nam mô
Bỗng đâu có bóng một cô bước vào
Tim sư rộn rực nôn nao
Bỏ chuông, bỏ mơ ra vào chẳng yên”
Ngộ Đạo vừa ngâm vừa đăi tiếng cuối cùng thật dài khiến cho Ngộ Tánh nằm trong pḥng cũng bật cười. Không biết đây là tâm sự của Ngộ Tánh hay là của tiểu thơ. Nghĩ một chặp Ngộ Đạo ngâm tiếp.
“Tim nầy ví xẻ làm đôi
Trót dâng cúng Phật, chao ôi c̣n nàng
Lung linh dưới ánh trăng vàng
Như Lai Điều Ngự trên làn tóc em“
Hai câu sau chót mới là tuyệt vời, đa phần ta quán Phật ra em; nhưng ở đây th́ quán em ra Phật. Không biết giờ đây Sư Huynh của ḿnh có quán được như thế chăng?
Đêm hôm ấy, Ngộ Tánh nằm mơ thấy đức Hộ Pháp về bảo rằng:
“Phàm mọi việc ở đời đều có nhân và có quả. Tất cả đều kết thành một chuỗi dài Thập Nhị Nhân Duyên, mà trong ấy vô minh đứng đầu. Bởi v́ chúng ta chính từ vô minh phiền năo mà trổi dậy trong cơi luân hồi, nhưng cũng nhờ vô minh phiền năo mà ta thành vô thượng Bồ Đề. Ở trong sự khổ đau tục lụy nếu ta nhận chân rơ được nguyên nhân và hậu quả ta sẽ thấy rơ đường đi nẻo về, c̣n nếu không chịu nhận ra bản lai diện mục của ḿnh là ai, th́ măi vẫn c̣n quay cuồng trong chốn sanh tử tử sanh ấy. Trong Luận Đại Thừa Khởi Tín và Luận Đại Trí Độ, chư Tổ Sư truyền thừa cũng đă dạy cho chúng ta rơ ràng là tâm nầy vốn thanh tịnh b́nh đẳng, giác ngộ, nhưng cái tánh giác từ vô thỉ kiếp ấy ta không giữ ǵn mà quên đi, lo lăn xăn vào ra đâu đó, rồi măi vui say với ngũ dục gồm: tài, sắc, danh, thực, thùy rồi quên cái bản tâm của ḿnh vốn thanh tịnh. Bây giờ chỉ cần cắt hẳn giây ái ân, đoạn ĺa việc sanh tử là Niết Bàn Diệu Tâm sẽ ngự nơi tâm của ḿnh thôi. Hăy đừng bắt bóng mà quên h́nh. V́ h́nh ảnh đẹp của giai nhân đó, nó cũng là ảo ảnh của cuộc đời mà thôi. Tại sao ngươi đă dám từ bỏ con đường danh lợi của một nho sinh vào chùa xuất gia đầu Phật, đă là một bậc Đại Nhân rồi, mà bây giờ mới chỉ thoáng qua một h́nh ảnh mỹ miều mà Ngươi đă quên đi cái ngũ trược ác thế ấy. Đời nầy vốn chẳng có ǵ vui. Hăy cố gắng lên đi. V́ chỉ có con đường tu mới có thể giải thoát sanh tử được.
Ngươi hăy nh́n xem lâu đài cung điện ngai vàng, vợ đẹp con ngoan. Tất cả đều do tứ đại hợp thành. Từ đất người ta xây lên bao nhiêu cung vàng điện ngọc, nhưng qua bao nhiêu cuộc bể dâu của lịch sử rồi đất ấy cũng trả lại cho đất mà thôi. Thân nầy cũng thế, chỉ là một cái túi da đựng không biết bao nhiêu đồ phế thải bên trong. Nào ruột non, ruột già, lá lách, bàng quan, tụy tạng, gan, mật, mỡ, đờm v.v...ôi thôi là đủ thứ. Những cao lương mỹ vị ta mới dùng hôm qua đến ngày sau thừa thải ra ruộng đồng ta đă chẳng dám nh́n lại, th́ sắc đẹp cũng chỉ thế thôi. Sắc đẹp không đánh đổ được niềm tin, sắc đẹp không giữ được Ngai vàng. Sắc đẹp chỉ đem lại khổ đau và tục luỵ. Điều ấy chắc thật như thế. Xưa nay ít có người nào ham sắc mà ngộ được đạo bao giờ. Như ngươi học Luật chắc cũng đă biết rơ. Ngày xưa Vua Trụ v́ ham vui nơi rượu và sắc đẹp mà nước đă bị mất. C̣n ḿnh là người tu tuy không có giang sơn to lớn, nhưng không lẽ cũng để đ