Gặp lại mẹ sau 20 năm, Bảo Quốc Tuấn kể chuyện đời ḿnh

Kỳ 1:

Vũ Đ́nh Trọng/Người Việt

LTS.- Sau phóng sự nhiều kỳ “Có Bà Mẹ Đi T́m Con...” do phóng viên Vũ Đ́nh Trọng thực hiện, ṭa soạn nhận được nhiều thắc mắc của độc giả về nguyên nhân anh Bảo Quốc Tuấn bị tâm thần và phải đi homeless. Do tôn trọng nhân thân anh Tuấn, và tôn trọng sự chính xác của sự kiện, chúng tôi quyết định không đăng tải ngay những câu chuyện về cuộc đời anh qua tin đồn. Nay, sau khi gặp lại mẹ, và sau một thời gian b́nh tâm, anh Bảo Quốc Tuấn đă kể cho chúng tôi câu chuyện cuộc đời anh, và đồng ư cho phép chúng tôi đăng tải những câu chuyện ấy.

Tuấn đă trải qua một cuộc đời nhiều thăng trầm. Anh đă gây ra những món nợ của cuộc đời này, và anh đă trả món nợ ấy cho xă hội. Nhưng món nợ với lương tâm và với bà mẹ hơn hai mươi năm xa cách vẫn c̣n nặng trĩu trong ḷng. Tuấn, đă hai lần tự tử không thành, lâm vào bế tắc, v́ tin rằng cuộc đời này sẽ chẳng c̣n ư nghĩa khi cuộc đời này không c̣n mẹ.

Hăy trở về 20 năm trước, khi Tuấn vừa tṛn 16 tuổi, lên đường đi t́m “con đường sống.”

“Cuộc vượt biển của tôi đầy may mắn, ra khơi ngày Mùng Một Tháng Mười năm 1986, ba ngày sau thuyền chúng tôi đă đến đảo Bidong, Malaysia. Ở Bidong đến năm 1987, tôi được định cư ở Minnesota, Hoa Kỳ do một gia đ́nh người Mỹ bảo lănh theo diện cô nhi. Năm đó tôi mới 17 tuổi.

Cuộc sống 2 năm đầu thật êm đềm dù rất nhớ nhà. Họ lo cho tôi mọi chuyện, tôi chỉ việc cắp sách đến high school học hành.

Hai năm sau, hết thời gian bảo trợ, tôi qua Denver gặp cậu ruột của tôi, ông Hạnh Nguyễn. Tôi không học tiếp nữa nên cậu tôi cho tôi đi học sửa đồng hồ. Học xong, cậu xin việc làm cho tôi. Do tính ham chơi, nên tôi chỉ làm việc ở hăng được 6 tháng rồi quit job.”

Tuấn bắt đầu câu chuyện một cách chậm răi. Những hồi ức xa xưa lại quay về như những thước phim màu xám khi nhắc đến một thời tuổi trẻ bồng bột.

Mất cha năm mới có 3 tuổi, một ḿnh mẹ tảo tần nuôi Tuấn và người em trai trong lúc đang mang thai em gái út. Bà Hải mang nặng trách nhiệm vừa làm mẹ, vừa làm cha, một trách nhiệm khó chu toàn trong thời buổi loạn lạc, nhất là phải bươn chải trong một xă hội đầy khó khăn sau năm 1975. Chính v́ thế phần nào các con bà thiếu sự chăm sóc, âu yếm của người mẹ, thiếu sự ân cần nghiêm khắc của người cha.

Tuấn được mẹ cho vượt biên năm mới 16 tuổi. Cái tuổi ăn chưa no, lo chưa tới, cái tuổi chưa nhận thức được đâu là cám dỗ cần phải tránh, đâu là cạm bẫy cần phải xa.

Làm ra đồng tiền với tuổi đời c̣n trẻ lại xa mẹ, xa gia đ́nh, Tuấn như một cây non không được uốn nắn, anh lao vào những cuộc vui với bạn bè như t́m một chỗ dựa tinh thần. Thỉnh thoảng gởi về cho mẹ được vài trăm, nói với mẹ một vài lời, rồi thôi.

Ở xa nửa ṿng trái đất, bà Hải vui mừng mỗi khi nhận được tiền của con. Của là không đáng nhưng bà mừng v́ nghĩ con ḿnh đang chí thú làm ăn.

Tuấn kể:

“Do ham chơi quá, nên tiêu hết tiền. Năm đó tôi chỉ gởi về cho má được vài trăm.

Công việc không đủ cho chi tiêu, tôi chán quá nên bỏ Denver về lại Minisota và vào làm cho một hăng sản xuất chip cho computer.”

Rồi gặp lại bạn bè cũ, những cuộc vui lại được kéo dài. Trong những dịp vui chơi như thế, Tuấn được hưởng một thú vui đắt giá: cờ bạc.

Chính thú vui này đă kéo Tuấn xuống bùn đen sau này. Cờ bạc đă giết chết tương lai của một thanh niên mới hai mươi tuổi.

“Ở Minnesota, có những gia đ́nh người Việt tổ chức đánh bài trong nhà. Tôi theo bạn bè đến chơi và nghiện lúc nào không hay. Tiền bạc làm ra bao nhiêu, cuối tuần tôi nướng hết trong bàn kéo phé. Năm đó tôi không gởi về cho má được đồng nào cả.”

Càng thua, càng muốn gỡ, càng gỡ lại càng thua, cái ṿng lẩn quẩn trong cờ bạc chỉ có thế. Nhưng Tuấn như con thiêu thân cứ lao đầu vào vùng ánh sáng hư ảo mong t́m một chút huy hoàng hăo huyền. Anh muốn lắp đầy khoảng trống trong cuộc sống, nhưng sau khi từ chiếu bạc ra, anh lại thấy cô đơn hơn bao giờ hết.

“Tôi làm cho hăng điện tử được 9 tháng th́ bị lay-off. Trở về Denver, cậu tôi cho tôi đi học lại nghể sửa đồng hồ. Một tháng rưỡi sau, học xong, cậu xin cho tôi làm việc tại một tiệm sửa đồng hồ của ông David ở trung tâm down town Denver. Làm ở đó được hơn một năm, gởi về cho gia đ́nh được hơn một ngàn, c̣n bao nhiêu tôi lại nướng vào cờ bạc.”

“Đêm đón mừng Giáng Sinh năm 1993, ngày 24 tháng Mười Hai, sau khi dự một buổi tiệc chung với bạn bè, tôi leo lên xe van chung với một nhóm bạn đến nhà thờ dự lễ. Người bạn lái xe, do say rượu quá, không làm chủ được tốc độ đă tông vào một xe khác. Tôi lănh được tiền bảo hiểm được mười mấy ngàn. Chơi cờ bạc hết luôn.”

Lại cờ bạc. Ngày làm, tối đến bạn bè lại gặp nhau trong bàn kéo phé hay sập xám. Tuấn sống trong cái tam giác gập ghềnh giữa công việc, bạn bè và cờ bạc và không ngờ chính những chuỗi ngày sống chênh vênh đó Tuấn đă đặt cược tương lai của ḿnh vào những con bài vô tri.

Bà Hải ở Việt Nam vẫn nghĩ con ḿnh đang đi trên một con đường thẳng tắp, đầy hứa hẹn cho tương lai. Bà vui mừng mỗi khi Tuấn điện về, hỏi thăm công việc của con th́ chỉ được Tuấn cho biết: “Con b́nh thường, má đừng lo. Con sẽ về thăm má.”

Bà biết đâu, con bà đă đóng một cánh của tương lai của nó bằng những quân bài. Tuấn t́m quên nỗi nhớ nhà, nhớ mẹ bằng những thú vui riêng, nhưng Tuấn có biết đâu chính những thú vui độc hại đó đă đóng sập con đường về quê (?)

Rồi mười mấy ngàn nhận được từ vụ đụng xe cũng hết, bạn bè cũng không c̣n thân thiện như xưa. Chán đời, Tuấn xuôi về Nam California vào Tháng Sáu năm 1994.

Tại đây, do không t́m được việc làm phù hợp, Tuấn phải đi làm tạp dịch ở nhà hàng. Không nhà hàng nào giữ chân Tuấn được quá một tháng. Công việc nặng nhọc cộng thêm phần chán chường cuộc sống, anh không thể sống b́nh yên với công việc đơn điệu, nhàm chán. Những thú vui xưa không c̣n nữa v́ không đủ tiền để theo đuổi, khoảng trống vắng trong tâm hồn lại đầy ắp làm anh thấy hụt hẫng, chơi vơi. Anh dễ dàng bỏ việc và kết bạn mới đi chơi.

Nhóm Tuấn có 5 người, và họ t́m ra việc làm thật nhàn hạ và dễ dàng: đi đ̣i nợ thuê.

“Chúng tôi quen một người cho mượn tiền đánh bài ở ṣng bài Bicycle. Họ mướn chúng tôi đi đ̣i nợ thuê. Công việc thật dễ dàng v́ chưa lúc nào chúng tôi gặp khó khăn cả. Cứ đến gặp con nợ là họ trả tiền, ít th́ vài ba ngàn, nhiều th́ mười ngàn. Mỗi lần đi như vậy nhóm chúng tôi được năm ba trăm đồng, tiền chia cũng chỉ đủ ăn uống qua ngày, nhưng những ngày không có việc th́ họ cũng cho ăn uống. Ngày nào chúng tôi cũng ra ngồi ở quán cà phê M.C. hoặc chán th́ lại quán karaoke trên Los Angeles hát ḥ. Mọi chi phí do chủ nợ đài thọ.”

Gần một năm trời, công việc của Tuấn là như thế. Dù nhàn hạ, nhưng đơn điệu và không thấy tương lai. Tiền chia được trong những vụ đ̣i nợ thuê chợt đến, chợt đi, Tuấn sống trong cái ṿng lẩn quẩn không lối thoát. Điều lo nghĩ của nhóm Tuấn là làm sao kiếm được nhiều tiền hơn.

Thế rồi, một hôm có người “môi giới làm ăn” đến gặp nhóm Tuấn đề nghị nhóm hợp tác làm một “phi vụ” mà theo họ, nhóm Tuấn sẽ kiếm được rất nhiều tiền.

Chính “phi vụ” này đă kéo Tuấn xuống hẳn vũng lầy của xă hội.

Gặp lại mẹ sau 20 năm, Bảo Quốc Tuấn kể chuyện đời ḿnh

Kỳ cuối

Vũ Đ́nh Trọng/Người Việt

LTS.- Sau phóng sự nhiều kỳ “Có Bà Mẹ Đi T́m Con...” do phóng viên Vũ Đ́nh Trọng thực hiện, ṭa soạn nhận được nhiều thắc mắc của độc giả về nguyên nhân anh Bảo Quốc Tuấn bị tâm thần và phải đi homeless. Do tôn trọng nhân thân anh Tuấn, và tôn trọng sự chính xác của sự kiện, chúng tôi quyết định không đăng tải ngay những câu chuyện về cuộc đời anh qua tin đồn. Nay, sau khi gặp lại mẹ, và sau một thời gian b́nh tâm, anh Bảo Quốc Tuấn đă kể cho chúng tôi câu chuyện cuộc đời anh, và cho phép chúng tôi đăng tải những câu chuyện ấy.

Hai lần tự tử không thành, anh hiểu rằng ḿnh không thể trốn tránh bản thân, không thể dùng cái chết để xin lỗi mẹ. Nhưng cái mặc cảm tội lỗi vẫn c̣n đó, và chính anh vẫn bế tắc về lối sống và tương lai.

Cái án trong hồ sơ cá nhân khiến anh khó có thể làm lại cuộc đời.

Rời nhà thờ, nơi đă cho anh nương náu 4 ngày, anh xuống khu ăn mày Los Angeles.

Tại đây, anh cũng t́m được một việc làm ổn định. Anh Kevin Trần, một người buôn bán áo quần ở khu China Town cho Tuấn một công việc thật nhàn hạ. Sáng đến, Tuấn chỉ ngồi cho sóc tiệm, nếu có người order th́ đóng thùng gởi đi, cơm nước anh ấy lo, tối về khu ăn mày ngủ. Nhưng công việc này cũng không giữ chân Tuấn được lâu, một tháng sau Tuấn bỏ việc, rời khu ăn mày China Town, đi về thành phố Rose Mead. Trước khi đi, c̣n được $600, Tuấn gởi lại ban quản trị khu ăn mày như một lời cảm ơn.

Tại thành phố Rose Mead, Tuấn ở trọ nhà ông Chung Đức, làm tạp dịch cho phở Nguyễn Hoàng, một vài nhà hàng khác. Chẳng nơi nào Tuấn làm lâu được v́ bệnh trầm cảm khiến anh không thể tập trung công việc, anh bị đuổi v́ tính lơ đăng của ḿnh. Cũng tại thành phố này, anh phải tự ḿnh đến bệnh viện xin thuốc uống v́ những biểu hiện tâm thần.

Không việc làm, tinh thần không ổn định, chẳng định hướng được tương lai, anh hay ngồi thu ḿnh một góc cả ngày. Ai hỏi ǵ cũng không nói, ai cho ǵ cũng không ăn, và đôi mắt thất thần của anh cứ nh́n về một phương trời vô định.

Tuấn cứ thế mà sống giữa mê và tỉnh, vật vờ nhưng chiếc bóng bên đường. Ở nhà ông Chung Đức được 5 tháng, lục lọi trong túi c̣n được $516, anh tặng ông Đức $200, tặng người thuê pḥng kế bên $300 rồi quay về trung tâm ăn mày ở downtown Los Angeles.

Công việc duy nhất của những người homeless tại đây là xếp hàng nhận đồ ăn, thức uống. Ăn xong là hết việc, lại chờ tới giờ xếp hàng. Cuộc đời Tuấn đă tận cùng, chẳng c̣n ǵ nữa, sống là chỉ để ngửa tay xin 3 bữa cơm một ngày, rồi thôi.

Ngày trôi qua thật chậm giữa các bữa ăn. Nhớ nhà, nhớ mẹ và hai đứa em, nước mắt anh lại rơi. Ân hận, xót xa, anh chỉ biết im lặng co ro một chỗ hay đi tới đi lui lảm nhảm một ḿnh. Toàn bộ giấy tờ tùy thân anh đánh mất tất cả, tiếc nhất là cái bóp nhỏ mẹ cho.

Chán nản, tuyệt vọng, đầu năm 2005 Tuấn bỏ Los Angeles đón xe xuôi về San Diego. Anh hy vọng sẽ t́m được lối thoát trong một hoàn cảnh mới.

Thời tiết San Diego thật lạnh, nhiều đêm nơi đầu đường xó chợ, Tuấn co ro trong bộ quần áo mỏng manh. Cái giá lạnh như thể cắt da cắt thịt làm anh không tài nào chợp mắt được, lại nghĩ đến người mẹ thân yêu mà anh cho là đă mất, anh lại khóc cho mẹ, khóc cho anh.

Một đêm đang ngủ ngoài trời th́ anh bị cảnh sát hỏi giấy tờ. Do đang bị porole mà không ra tŕnh diện, anh lại bị đưa vào tù một lần nữa. Trong tù, Tuấn cũng phải nhập viện một tháng để chữa bệnh tâm thần.

Mười tháng ở tù San Diego là mười tháng không đáng có, nó chỉ nói lên được một điều là Tuấn chẳng nghĩ đến tương lai. Nhưng cũng may, đó là mười tháng ở tù cuối cùng trong cuộc đời homeless của anh.

Tháng Giêng năm 2006, anh được tự do.

Tuấn tiếp tục lang thang trong vùng Los Angeles, San Gabriel, phố Tàu hay ghé lại nhà thờ ở khu China Town. Trong suốt thời gian này, anh không ngửa tay xin tiền bố thí của khách qua đường, không trực tiếp nhận thức ăn của những người hảo tâm. Đói th́ anh t́m đến khu ăn mày xếp hàng, hoặc t́m đến ngôi nhà thờ đầy t́nh thương nhờ giúp đỡ, và có những đêm anh phải lục t́m thức ăn dư thừa trong thùng rác của các nhà hàng.

Anh nói:

“Người ta giúp tôi nhiều lắm rồi, tôi không muốn nhận thêm nữa. Nhiều hôm lục thùng rác gặp phải thức ăn thiu, ôi tôi cũng nuốt. Chắc trời bắt tôi phải sống như thế để trả nợ xă hội, trả nợ mẹ tôi.”

Anh cứ sống vật vờ, lạc lơng như thế. Các cơ quan xă hội có thể giúp anh miếng cơm lót ḷng, những người tốt bụng có thể giúp anh tấm chăn đắp Mùa Đông, nhưng chưa có ai có thể kéo anh lên từ vũng lầy của xă hội.

Tháng Tám năm 2006, anh đón xe lên San Jose và lang thang ở khu Lion Plaza, khu Quê Hương, khu King Plaza. Thời gian này bệnh tâm thần của anh ngày càng nặng, đầu anh cứ lắc qua lắc lại như cố xua đuổi cái ǵ đó. Tuấn vẫn hay ngồi im lặng hàng giờ, hay cứ đứng như trời trồng, hoặc đi lượn lờ rồi lảm nhảm một ḿnh như đang nói chuyện với ai trước mặt. Anh luôn có cảm giác có người đang theo đuổi giết ḿnh, họ nói họ đă về Việt Nam giết mẹ anh, giết các em anh rồi. Anh vùng vẫy trong tuyệt vọng và cố không tin đó là sự thật, nhưng những tiếng nói quái đản cứ âm vang trong đầu anh. Anh cố trốn chạy nó, nó cứ bám theo anh như h́nh với bóng, không để cho anh một chút yên ổn trong tâm hồn.

Trong thời gian này, có bà mẹ vượt hơn nửa ṿng trái đất, từ Việt Nam sang Hoa Kỳ mong t́m lại người con trai xa cách đă hai mươi năm. Được sự giúp đỡ của cộng đồng, dấu chân bà đă lê khắp nẻo đường Nam California, và hành tŕnh t́m con của bà kết thúc tại thành phố San Jose vào ngày 19 Tháng Mười Một, 2006.

Ngày này có lẽ cũng là ngày đáng nhớ nhất trong cuộc đời của Tuấn.

Anh như được sinh ra lần thứ hai khi gặp lại mẹ ḿnh.

Hôm đó, anh đang ngủ ở parking phía sau khu “M Café”, sau lưng khu King Plaza, th́ có người ôm chầm lấy anh làm anh thức giấc và hoảng sợ. Anh sợ người đang t́m giết ḿnh đă đến và anh chồm lên bỏ chạy.

Người đàn bà ôm lấy anh kéo lại, xin lỗi rồi bà nhận là mẹ anh. Bà không cố ư làm anh sợ, v́ mừng quá nên mới làm như thế. Anh hoang mang tột độ:

“Không thể như thế được, họ nói đă giết má rồi mà. Má này là má giả thôi.”

Bà khóc lóc, van xin, kể về những quá khứ xa xưa của anh ở Việt Nam. Phải ở nhà anh tên Đa, đúng rồi, anh c̣n hai đứa em nữa, mà sao bà ấy lại biết? Anh cứ tự hỏi mà chẳng biết nên tin hay không tin người đàn bà trước mặt. Thấy bà vừa giống má, vừa thấy khác v́ đă hai mươi năm anh đă được gặp lại mẹ đâu. Giọng nói th́ quả thật là mẹ rồi, nhưng mà...

Tuấn chỉ dám nói một câu: “D́ nhận lầm người rồi, d́ đi đi”

Người đàn bà nhất định không đi, bà quỳ xuống van xin anh hăy nhận bà là mẹ. Anh bối rối, hoang mang và cứ tự hỏi đâu là sự thật.

Đầu anh như muốn vỡ ra.

Sau một ngày ở khu tâm thần bệnh viện Valley Medical Center, San Jose, anh đă phần nào b́nh tâm nhờ sự chăm sóc của các bác sĩ. Hôm bà Hải vào thăm con lần đầu, anh đă biết đây chính là mẹ ḿnh nhưng sợ, không dám nhận.

Phải đến lần thứ ba, bà Hải mới nghe được tiếng “Mạ” thân yêu từ người con trai đau khổ của ḿnh.